Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to grupa zakaźnych chorób wątroby wywołanych wirusami od A do E – przede wszystkim typu B (HBV) i C (HCV). Mogą przebiegać ostro (krótko, czasem z żółtaczką), ale to przewlekłe zakażenia są najgroźniejsze, ponieważ mogą prowadzić do marskości i raka wątroby.
Dlaczego WZW jest tak niebezpieczne?
Wirusowe zapalenie wątroby przez lata nie daje wyraźnych objawów. Wiele osób czuje się zupełnie zdrowo i nie ma pojęcia, że ich wątroba jest powoli niszczona.
HCV to wciąż jedna z najczęstszych przyczyn przewlekłego zapalenia wątroby, marskości i raka wątrobowokomórkowego. Na świecie żyje z przewlekłym HCV ok. 59 mln osób, a w Polsce szacunkowo ok. 140 tys. – wielu z nich w ogóle o tym nie wie.
Jak można się zakazić?
Do zakażenia dochodzi, gdy krew lub inne płyny ustrojowe osoby zakażonej dostaną się do organizmu osoby zdrowej:
- podczas zabiegów medycznych, stomatologicznych, kosmetycznych wykonywanych niejałowym sprzętem,
- przy tatuażach i piercingu w miejscach o niskim standardzie higieny,
- przez wspólne igły/strzykawki,
- podczas kontaktów seksualnych bez zabezpieczenia (zwłaszcza WZW B),
- podczas transfuzji krwi i jej preparatów,
- z matki na dziecko w ciąży lub w trakcie porodu.
WZW B jest wyjątkowo zakaźne – wirus HBV przenika łatwiej niż HIV i do zakażenia wystarcza minimalna ilość krwi!
Jakie są objawy?
U części osób zakażenie przebiega bezobjawowo. Jeśli symptomy się pojawiają, mogą to być:
- przewlekłe zmęczenie, osłabienie,
- bóle mięśni i stawów,
- pobolewanie pod prawym łukiem żebrowym,
- świąd skóry,
- depresja,
- pajączki naczyniowe,
- obrzęki podudzi,
- podwyższone próby wątrobowe.
Niektóre objawy zakażenia łatwo przypisać przemęczeniu lub łagodnej infekcji. Dlatego niezbędne są badania krwi – nie warto czekać na ból, ponieważ wątroba często nie daje żadnych dolegliwości nawet przy poważnym uszkodzeniu.
Jak wykrywa się WZW?
Rozpoznanie WZW B i C opiera się głównie na badaniach krwi:
- testy serologiczne – dla WZW B: HBsAg, anty-HBc total; dla WZW C: przeciwciała anty-HCV,
- badania potwierdzające zakażenie – dla HCV: HCV RNA; dla HBV: HBV DNA, badania molekularne (PCR) – wykrywają materiał genetyczny wirusa,
- próby wątrobowe (ALT, AST) oraz, w razie potrzeby, USG lub elastografia wątroby, aby ocenić stopień uszkodzenia narządu.
Dziś można wykonać szybki test anty-HCV i otrzymać wynik już w ok. 20 minut! Co ważne – w Polsce lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na badanie anty-HCV w ramach NFZ, a więc dla Pacjenta jest ono bezpłatne.
Jak leczy się WZW?
WZW B (HBV)
- najlepszą ochroną jest szczepienie – w Polsce to standard już od wielu lat,
- w przewlekłym WZW B stosuje się leki przeciwwirusowe, które hamują namnażanie wirusa i zmniejszają ryzyko marskości oraz raka wątroby – to leczenie zwykle jest długotrwałe.
WZW C (HCV)
- w 2015 r. tu nastąpiła prawdziwa rewolucja – nowoczesne terapie bezinterferonowe (DAA) pozwalają wyleczyć 98-100% pacjentów w ciągu 8-12 tygodni,
- W Polsce terapia DAA jest refundowana, a głównym wyzwaniem pozostaje to, że wiele osób w ogóle nie wie o swoim zakażeniu.
Im wcześniej wykryte zakażenie, tym większa szansa, że uda się uratować wątrobę zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń!
Co możesz zrobić dla swojej wątroby już teraz?
- Jeśli nigdy nie badałeś się w kierunku WZW B i C – zapytaj lekarza rodzinnego o badania (HBsAg, anty-HCV).
- Jeśli miałaś/miałeś w życiu zabiegi, tatuaże, piercing, przetoczenia krwi – tym bardziej warto się sprawdzić.
- Upewnij się, że jesteś zaszczepiony przeciw WZW B (a jeśli nie – porozmawiaj ze swoim lekarzem rodzinnym o szczepieniu).
- Korzystaj z bezpłatnych akcji badań.
