Wirusowe zapalenie wątroby (WZW)

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to grupa zakaźnych chorób wątroby wywołanych wirusami od A do E – przede wszystkim typu B (HBV) i C (HCV). Mogą przebiegać ostro (krótko, czasem z żółtaczką), ale to przewlekłe zakażenia są najgroźniejsze, ponieważ mogą prowadzić do marskości i raka wątroby.

Dlaczego WZW jest tak niebezpieczne?

Wirusowe zapalenie wątroby przez lata nie daje wyraźnych objawów. Wiele osób czuje się zupełnie zdrowo i nie ma pojęcia, że ich wątroba jest powoli niszczona.

HCV to wciąż jedna z najczęstszych przyczyn przewlekłego zapalenia wątroby, marskości i raka wątrobowokomórkowego. Na świecie żyje z przewlekłym HCV ok. 59 mln osób, a w Polsce szacunkowo ok. 140 tys. – wielu z nich w ogóle o tym nie wie.

Do zakażenia dochodzi, gdy krew lub inne płyny ustrojowe osoby zakażonej dostaną się do organizmu osoby zdrowej:

  • podczas zabiegów medycznych, stomatologicznych, kosmetycznych wykonywanych niejałowym sprzętem,
  • przy tatuażach i piercingu w miejscach o niskim standardzie higieny,
  • przez wspólne igły/strzykawki,
  • podczas kontaktów seksualnych bez zabezpieczenia (zwłaszcza WZW B),
  • podczas transfuzji krwi i jej preparatów,
  • z matki na dziecko w ciąży lub w trakcie porodu.


WZW B jest wyjątkowo zakaźne – wirus HBV przenika łatwiej niż HIV i do zakażenia wystarcza minimalna ilość krwi!

U części osób zakażenie przebiega bezobjawowo. Jeśli symptomy się pojawiają, mogą to być:

  • przewlekłe zmęczenie, osłabienie,
  • bóle mięśni i stawów,
  • pobolewanie pod prawym łukiem żebrowym,
  • świąd skóry,
  • depresja,
  • pajączki naczyniowe,
  • obrzęki podudzi,
  • podwyższone próby wątrobowe.


Niektóre objawy zakażenia łatwo przypisać przemęczeniu lub łagodnej infekcji. Dlatego niezbędne są badania krwi – nie warto czekać na ból, ponieważ wątroba często nie daje żadnych dolegliwości nawet przy poważnym uszkodzeniu.

Rozpoznanie WZW B i C opiera się głównie na badaniach krwi:

  • testy serologiczne – dla WZW B: HBsAg, anty-HBc total; dla WZW C: przeciwciała anty-HCV,
  • badania potwierdzające zakażenie – dla HCV: HCV RNA; dla HBV: HBV DNA, badania molekularne (PCR) – wykrywają materiał genetyczny wirusa,
  • próby wątrobowe (ALT, AST) oraz, w razie potrzeby, USG lub elastografia wątroby, aby ocenić stopień uszkodzenia narządu.


Dziś można wykonać szybki test anty-HCV  i otrzymać wynik już w ok. 20 minut! Co ważne – w Polsce lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na badanie anty-HCV w ramach NFZ, a więc dla Pacjenta jest ono bezpłatne.

WZW B (HBV)

  • Najlepszą ochroną jest szczepienie – w Polsce to standard już od wielu lat.
  • W przewlekłym WZW B stosuje się leki przeciwwirusowe, które hamują namnażanie wirusa i zmniejszają ryzyko marskości oraz raka wątroby – to leczenie zwykle jest długotrwałe.


WZW C (HCV)

  • W 2015 r. tu nastąpiła prawdziwa rewolucja – nowoczesne terapie bezinterferonowe (DAA) pozwalają wyleczyć 98-100% pacjentów w ciągu 8-12 tygodni.
  • W Polsce terapia DAA jest refundowana, a głównym wyzwaniem pozostaje to, że wiele osób w ogóle nie wie o swoim zakażeniu.
  •  

Im wcześniej wykryte zakażenie, tym większa szansa, że uda się uratować wątrobę zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń!

  • Jeśli nigdy nie badałeś się w kierunku WZW B i C – zapytaj lekarza rodzinnego o badania (HBsAg, anty-HCV).
  • Jeśli miałaś/miałeś w życiu zabiegi, tatuaże, piercing, przetoczenia krwi – tym bardziej warto się sprawdzić.
  • Upewnij się, że jesteś zaszczepiony przeciw WZW B (a jeśli nie – porozmawiaj ze swoim lekarzem rodzinnym o szczepieniu).
  • Korzystaj z bezpłatnych akcji badań.

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Jeśli rozpoznajesz u siebie opisane objawy lub wiesz, że mogłeś być narażony na zakażenie – zrób badania i porozmawiaj z lekarzem.